اجرای کشت آیروپونیک زعفران توسط دانشجوی مرکز آموزش عالی کشاورزی بردسیر

به گزارش روابط عمومی مرکز آموزش عالی کشاورزی بردسیر، طرح کشت آیروپونیک زعفران برای اولین بار در شهرستان بردسیر توسط یکی از دانشجویان کارشناسی ارشد رشته گیاهان دارویی این مرکز اجرا شد.

زعفران گیاهی کوچک اما پرخاصیت و ارزشمند است که خواص غذایی و دارویی بسیاری دارد. خواستگاه این گیاه از ابتدا ایران بوده است، اما آگاهی سایر کشورهای جهان از ارزشمندی و خواص دارویی این گیاه، آن‌ها را به رقابت با کشورمان در کاشت و تولید این گیاه ارزشمند ترغیب نموده است. تا جاییکه کشورهایی همچون اسپانیا، امارات و افغانستان که حتی مزرعه و تولیدی درزمینه زعفران ندارند، اینک به بزرگترین صادرکنندگان زعفران جهان بدل شده‌اند، اخیراً مراکش، هند، یونان و ترکیه نیز در رقابت با ایران به تولید و تجارت این طلای سرخ روی آورده‌اند. چین نیز به‌صورت گلخانه‌ای دست به تولید زعفران زده است.

جناب آقای مهندس رحیمی ، مجری طرح ملی گیاهان دارویی استان به همراه رییس دانشکده و مدیر گروه تولیدات گیاهی و جمعی از دانشجویان ارشد رشته گیاهان دارویی، از اجرای طرح کشت آیروپونیک زعفران بازدید نمودند.

به همین جهت پای صحبت آقای دکتر نقی زاده رییس مرکز آموزش عالی کشاورزی بردسیر در رابطه با اجرای این طرح نشسته ایم.

آقای دکتر نقی زاده گفت: زعفران یا همان طلای سرخ، گیاه ارزشمند و پرسودی است که در طول هزاران سال در ایران کشت می‌شده است. کمبود زمین‌های کشاورزی، خشک‌سالی و کم‌آبی از جمله مشکلاتی در راه تولید این محصول ارزشمند است. وی گفت: روش آیروپونیک یا هواکشت درکشت زعفران، این امکان را می‌دهد تا بدون نیاز به زمین زراعی و آبیاری، در حجم انبوه زعفران تولید کرده و به سود قابل‌توجهی دست پیدا کنید.

 ایشان افزودند:کشت آیروپونیک زعفران می‌تواند در فضایی کوچک، سالنی صد متری و یا حتی یکی از اتاق‌های خانه نیز انجام شود و با کاشت طبقاتی، به‌اندازه یک مزرعه محصول برداشت. درکشت گلخانه‌ای زعفران،  هزینه‌های تجهیزات، شخم زدن زمین، آب‌رسانی و بسیاری از هزینه های دیگر را نداریم. همچنین کشت زعفران در مزرعه مشکلاتی همچون آفت‌زدگی، سرمازدگی، از بین رفتن پیاز زعفران توسط جوندگان، بارندگی نابهنگام در زمان برداشت و مشکلاتی از این ‌دست همراه است. ولی این موارد درکشت گلخانه‌ای دیده نمی‌شود. همچنین کشت زعفران در مزرعه تنها در مناطق با شرایط خاص آب و هوایی امکان‌پذیر است. درحالی‌که درکشت گلخانه‌ای، شما می‌توانید دمای گلخانه را به هر میزان که مطلوب گیاه زعفران است تنظیم کنید و شرایط طبیعی محیط کاشت زعفران را فراهم نمایید. بعلاوه اینکه کشت زعفران در مزرعه، معمولاً در سال های اول سود دهی مناسبی ندارد و در سال های پنج و شش به سوددهی مناسب می‌رسد درحالی‌که درکشت آیروپونیک، در همان سال سود به دست می‌آید. البته مشروط به اینکه از پیاز مناسب، باکیفیت و البته با وزن بالا استفاده شود. پیازهای 20 گرمی کیفیت پایین‌تر و پیازهای 50 گرمی بهترین گزینه خواهند بود. روش کشت ایروپونیک یا هواکشت، بدون نیاز به مزرعه و خاک اجرا می‌شود. باید توجه داشت که در این روش گیاه نباید هیچ‌گونه تماس مستقیم با آب داشته باشد امکان پوسیدگی پیاز و انتقال بیماری را افزایش می دهد و فقط باید شرایط دمایی و رطوبتی مورد نیاز گیاه را در زمان های مناسب مهیا کرد. به همین جهت موضوع این طرح با دانشجویان ارشد گیاهان دارویی مطرح و یکی از دانشجویان اجرای این طرح را عهده دار شدند که خوشبختانه نتایج خوبی حاصل شده است ولی اظهار نظر کلی در خصوص اقتصادی بودن این نوع کشت بعد از محاسبه هزینه ها و درآمد اطلاع رسانی خواهد شد.در پایان جا دارد از همکاری که اعضاء هیأت علمی دانشکده خصوصاً جناب آقای دکتر مرادی، مدیر گروه تولیدات گیاهی در اجرای این طرح داشته اند، صمیمانه تشکر نمایم.

در این بازدید آقای مهندس رحیمی ضمن استقبال از انجام اینگونه طرح ها توسط دانشجویان گفت: با توجه به شرایط کم ابی استان کرمان کشت زعفران در استان می تواند نقش مهمی در تغییر الگوی کشت در استان و در نهایت بهره وری بیشتر از منابع آبی باشد. وی خاطر نشان کرد: ما باید جنبه های اقتصادی بودن طرح را مورد ارزیابی قرار داده و در صورتیکه اجرای آن اقتصادی باشد به کشاورزان توصیه نماییم، که در حال حاضر این طرح در مرحله اجرای آزمایشی می باشد.

در ادامه خانم مهندس خسروی، مجری طرح در رابطه با نحوه اجرای آن گفت: ابتدا مقدار 300 کیلوگرم بنه زعفران خریداری و سپس در خرداد ماه بنه های زعفران مناسب را جدا کرده و در انباری بدون رطوبت و تاریک تا شهریور ماه انبار می کنیم. طی این مدت سینی های کشت با ابعاد مخصوص چوبی ساخته شده بود را در چند طبقه با فاصله 50 سانتی متر از هم گذاشته و در پایان مرداد ماه بنه های زعفران را از انبار بیرون آورده و با محلول های قارچ کش و کنه کش 2% ضدعفونی کرده پس از گذشت 1 الی 2 روز که آب آنها خارج شد بنه ها را در داخل سینی و کنار هم قرار داده و به اتاق کشت و طبقه ها انتقال داده ایم. پس از آن مدتی در فضای تاریک قرار داده و بر اساس نیاز های زعفران، دما و رطوبت را تنظیم کردیم. بعد از طی نمودن مراحل تاریکی نوردهی را به صورت تدریجی آغاز کردیم و پس از آن رطوبت مناسب را در اختیار بنه ها قرار داده و در هفته ای آخر یکباره سرمادهی را آغاز نمودیم. پس از سرمادهی آخر که تحت شرایط خاصی انجام شد بنه ها شروع به گلدهی کردند

لازم به ذکر است که گلدهی بنه ها رابطه تنگاتنگی با وزن بنه ها داشت که قابل تأمل بود. بنه های بزرگتر گلدهی بهتری داشتند. بعد از اتمام گلدهی ریشه ها و جوانه های برگ ایجاد شدند که برای استفاده در سال آینده آنها را به یک زمین که از قبل برای این کار آماده شده بود انتقال دادیم و آبیاری شد. ضمناً در حال حاضر مقایسه کمی و کیفی زعفران آیروپونیک با شرایط طبیعی در حال انجام است که پس از انجام این مراحل، در خصوص اقتصادی بودن و کیفیت این نوع کاشت اظهار نظر خواهد شد.